Het Europees Parlement heeft met grote meerderheid het rapport over het stappenplan voor de toekomst van het Europese vervoer aangenomen. In dit rapport worden de prioriteiten voor het Europese transportbeleid voor de komende 10 jaar vastgesteld. Transport in Europa moet duurzamer maar ook efficiënter worden. Innovatie is hierin belangrijk evenals de verbetering van de infrastructuur. Voor Nederland als vervoersland is dit een goede zaak.

Transport en mobiliteit zijn de ruggengraat van onze Europese economie. Om de toenemende vervoersstroom de baas te blijven is het belangrijk dat we realistische, concrete doelen stellen. Er is nog veel werk te verzetten als het gaat om het wegnemen van barrières tussen de verschillende Europese lidstaten, denk aan cabotage en het gebruik van de ecocombi´s. Vandaag hebben we bijvoorbeeld vastgelegd dat het aan de lidstaten zelf blijft om het gebruik van de ecocombi (ook wel lange zware vrachtwagen) toe te staan. Dit zorgt ervoor dat lidstaten deze vorm van duurzaam vervoer kunnen blijven inzetten.
Daarnaast moet de transportsector zelf verantwoordelijkheid nemen voor vervuiling. Doelstellingen voor Co2-emissies gaan gelden voor alle transportmodi, dus trein, water, lucht en spoorvervoer. Dat komt de concurrentiekracht van de sector ten goede. Ook wordt co-modaliteit gestimuleerd; verbindingen tussen binnenhavens, luchthavens en spoorwegen moeten bijvoorbeeld worden geoptimaliseerd.

Het rapport bevat doelstellingen die aansluiten op het Witboek Transport dat de Europese Commissie eerder dit jaar presenteerde. Hierin staan doelstellingen voor een periode tot 2050, maar het Europees Parlement wil ook de korte termijn ontwikkelingen op het gebied van innovatie, techniek en de economische situatie van de lidstaten meenemen. Daarom bevat dit rapport aanbevelingen die in 2020 verwezenlijkt moet zijn.

Deze week ben ik herkozen als vicevoorzitter van de EVP-fractie in het Europees Parlement, waar het CDA deel van uitmaakt. Ik ben heel blij met het vertrouwen van mijn collega's. Met deze boeiende functie bevind ik mij in het hart van de Europese besluitvorming. De Eurocrisis is mijn belangrijkste aandachtsveld, in het afgelopen jaar hebben we al flinke stappen vooruit gezet, maar er moet nog veel werk verzet om de crisis te bezweren. Dat werk kan ik nu voortzetten

Als vicevoorzitter ben ik voorzitter van de fractiecommissie Economie en Milieu, verantwoordelijk voor de coördinatie van zes commissies: economisch-monetair, milieu, energie, industrie, transport, werkgelegenheid en interne markt. Een ontzettend breed en dynamisch werkveld, met voor Nederland zeer belangrijke dossiers zoals de Europese regels voor begrotingsdscipline, het Europese vervoersbeleid en energie en klimaatbeleid.

Ik combineer deze functie met die van vicevoorzitter van de EVP partij, de pan-Europese partijpolitieke familie. Op deze manier werk ik nauw samen met onder andere Ministers van Financiën en Eurocommissarisen. Zo neem ik regelmatig deel aan de EVP-toppen, waarin regeringsleiders afkomstig uit de EVP partijpolitieke familie de Europese Raad voorbereiden. Kortom, nu met alle onrust op de financiële markten komt er nog een spannende maar ook interessante tijd aan die ik van dichtbij mag meemaken. Ik houd graag op de hoogte van alle ontwikkelingen in Europa.

Lees hier het persbericht

Het is positief dat de eurolanden zich afgelopen vrijdag eensgezind achter onze gezamenlijke Euro hebben geschaard. Tegelijkertijd bevat de weg van een nieuw Verdrag veel onzekerheden en risico´s. We moeten snel meer zekerheid krijgen want de voortdurende onrust schaadt onze economische groei.

We maken voortgang. Zo is sinds vandaag het '6-pack' van kracht, zes EU-wetten die het financieel en economisch toezicht gaan regelen en waar ik het afgelopen jaar als rapporteur hard aan heb gewerkt. Dit belangrijke pakket geeft een sterke rol aan Europese commissie als onafhankelijke begrotingsautoriteit. Zo krijgt de Europese Commissie de bevoegdheid om lidstaten op de vingers te tikken, dwingende aanbevelingen te doen voor verandering van beleid en desnoods straffen voor te stellen. Ook kunnen sancties worden opgelegd aan overtreders van de Europese begrotingsregels. Daarnaast is er een belangrijke democratische rol weggelegd voor het Europees Parlement en komt er een sterkere verantwoordelijkheid te liggen bij lidstaten en nationale parlementen.

Ik was blij met het interim-rapport van Voorzitter van de Europese Unie Herman van Rompuy, dat voortbouwt op het 6-pack. Maar is dat ook de richting die gekozen is tijdens de top? De brief van Merkel en Sarkozy die tegelijkertijd uitkwam kiest voor een versterkte institutionele samenwerking met een hoofdrol voor regeringsleiders. Regeringsleiders die elkaar beoordelen, werkt dat? In 2003 en 2005 is het juist daar mis gegaan en 1,5 jaar Europlus Pact - de versterkte samenwerking van lidstaten om economisch beleid beter af te stemmen - heeft ons nog nauwelijks resultaat gebracht.

Niet alleen meer monetaire, maar ook meer economische integratie is nodig om onze gemeenschappelijke Euro, onze welvaart en banen te beschermen. Dat gaat alleen werken als de lidstaten bereid zijn onze gemeenschappelijke instituties zoals de Europese Commissie een zware rol toekennen. Het Europees Parlement zal zich daar in de komende weken en maanden voor blijven inzetten.

Lees hier mijn speech voor het debat over de Eurocrisis.

De Europese Commissie heeft deze week nieuwe wetgeving voor de luchtvaart gepresenteerd. Dit pakket maatregelen moet leiden tot een beter benutten van de capaciteit van luchthavens zodat de verwachte groei van de luchtvaart op een goede en efficiente manier kan worden afgewikkeld en de capaciteit van luchthavens optimaal en efficient wordt gebruikt.

Het luchtverkeer is de afgelopen jaren fors toegenomen. Het wordt dus drukker in de lucht, maar toch is 70% van alle vluchtvertragingen in Europese luchthavens het gevolg van problemen aan de grond en niet in de lucht. De Europese Commissie wil die problemen nu aanpakken met een nieuwe Europese wetgeving die het luchtverkeer met name op de grond efficiënter maakt. Dit luchtvaartpakket bestaat uit 3 voorstellen: een herziening van de slots (rechten voor start en landing op luchthavens), voorstel voor betere grondafhandeling en ten slotte maatregelen ten aanzien van geluidsoverlast.

Op dit moment opereren een aantal luchthavens op hun maximale capaciteit, zoals Düsseldorf, London Heathrow, London Gatwick, Frankfurt en Milan Linate. Tegen 2030 bereiken 19 Europese luchthavens hun maximumcapaciteit. Dit heeft gevolgen voor de reiziger. Bovendien vliegen veel luchtmaatschappijen met half lege toestellen rond, omdat ze hun recht om gebruik te maken van de faciliteiten van een luchthaven op een bepaald tijdstip (slot) niet willen verliezen. Luchthavens werken namelijk met de use it or lose it- maatregel: Wanneer luchtvaartmaatschappijen de door hen gekochte slots niet voor 80 procent benutten, zijn ze hun rechten kwijt. Deze regeling zorgt er in de praktijk voor dat luchtmaatschappijen met halve vliegtuigen vliegen en dus niet goed omgaan met hun capaciteit. De Commissie stelt nu voor om de drempel op te trekken naar 85 procent en om maatschappijen de toestemming te geven hun rechten op slots te verhandelen. Dat zou het efficiënt gebruik moeten verhogen.

Wat betreft de grondafhandeling stelt de Europese Commissie voor de concurrentie te verhogen door de keuzemogelijkheden voor grondafhandelingsbedrijven uit te breiden naar minimaal drie bedrijven. Luchthavens zullen in de toekomst ook minimumkwaliteitsnormen kunnen opleggen aan de afhandelingsbedrijven. Deze normen moeten de kwaliteit van de dienstverlening voor de reizigers verbeteren. Het verlies van bagage of de wachttijden moeten bijvoorbeeld gelden als belangrijke kwaliteitscriteria. We hebben met de sneeuw vorig jaar gezien dat het bij de grondafhandeling van de bagage, maar ook bij het leveren en verspreiden van zout voor de landingsbanen veel mis ging. Dit kan beter.

Door de Europese Commissie worden nu ook voorstellen gedaan die het geluidsoverlast door luchtverkeer moeten aanpakken. De voorstellen zijn er o.a. op gericht om de meest luidruchtige toestellen van een luchthaven te weren. De lidstaten bepalen dus nog steeds de normen van geluid en geluidsoverlast, maar de Commissie houdt hierop toezicht.

De komende maanden zal dit luchtvaartpakket in de transportcommissie van het Europees Parlement worden besproken.

We moeten alles uit de kast halen om de rol van de Commissie als onafhankelijke begrotingsautoriteit te versterken. De vandaag gepresenteerde voorstellen van de Europese Commissie zijn een stap in de goede richting, maar we moeten absoluut uitsluiten dat aanwijzingen van de Commissie simpelweg genegeerd kunnen worden. Ik hoop dat lidstaten daartoe bereid zijn.

Eurocommissaris Olli Rehn presenteerde vanmiddag voorstellen die het mogelijk maken om strenger op te treden tegen eurolanden die zich niet houden aan de Europese begrotingsregels. De aanhoudende eurocrisis maakt het noodzakelijk dat onverantwoord begrotingsbeleid stevig wordt aangepakt. We moeten de ruimte die het verdrag biedt om voor eurolanden verder te gaan dan regels van het Stabiliteit- en Groeipact maximaal benutten. In het afgelopen jaar hebben we gezien dat landen zoals Frankrijk en Italië bij dit soort voorstellen op de rem trappen. Het Europees Parlement zal zich daarom als medewetgever hard maken voor een ambitieuze aanpak.

In de voorstellen kan de Commissie al bij het opstellen van de nationale begroting aanwijzingen geven als deze niet in lijn is met de gemaakte begrotingsafspraken voor de euro. Deze aanbevelingen zijn niet bindend, maar werken wel bezwarend bij het opleggen van een boete als de Europese begrotingsnormen daadwerkelijk worden overtreden. De Commissie kan dan vragen om extra informatie, inspecties uitvoeren samen met de Europese Centrale Bank of een onderzoek starten naar de stevigheid van de bankensector.


Wanneer een lidstaat in de financiële problemen dreigt te raken moet het toezicht steeds verder worden opgeschroefd en moet Europa een lidstaat op de vingers tikken. Uiteindelijk volgen er boetes en kunnen zelfs subsidies worden ingetrokken.

De crisis in de Eurozone houdt onverminderd aan en is inmiddels de diepste crisis in het bestaan van de EU. Door de sombere stemming op de beurs en de moeizame weg naar een Europese consensus over een oplossing, draait de geruchtenmachine op volle toeren. Feiten over het belang en de meerwaarde van Europa en de Euro raken dan al te gemakkelijk uit het zicht. Het EP is en blijft nauw betrokken om onze economische en monetaire unie veel steviger te maken. Het 6pack voor versterking van het economisch bestuur in Europa heeft daarvoor de basis gelegd. We hebben nu een onafhankelijke begrotingscommissaris die lidstaten op de vingers kan tikken en sancties kan opleggen, maar de komende maanden staan we voor verdergaande stappen. Komende week komt de Europese Commissie met nieuwe voorstellen om de begrotingsdiscipline verder aan te scherpen. Daarover binnenkort meer, maar voor nu als bijdrage aan het Eurodebat een opsomming van een aantal belangrijke feiten en weetjes, die onder dreigen te sneeuwen in de stroom aan berichtgeving:

Deelname van Nederland aan de Europese Unie zorgt voor één gemiddeld maandsalaris voor iedere Nederlander extra.

Export vanuit Nederland naar Italië (5.2%) en Spanje (3.4%) is veel hoger dan naar de VS (4,5%) en China (1,5%) bij elkaar (2009). Wij verdienen veel aan export naar zuidelijke lidstaten dus het is voor ons belangrijk om die landen erbij te houden. Goed voorbeeld is de bloemensector die heel hard geraakt zou worden en ook nu al schade ondervindt van de slechte economische situatie in bv Italië.

De koopkracht in de EU is historisch stabiel (inflatie in 2011 2,6%.) De koers ten opzichte van de Dollar schommelt tussen de 140 en 135. Dat was ongeveer 1 op 1 bij de invoering van de Euro. Dit betekent dat ten opzichte van 2002 het spaargeld van een Nederlander fors in waarde is gestegen ten opzichte van het spaargeld van een Amerikaan.

Het tekort op de begroting in de VS (-9.1%) is meer dan twee keer zo hoog als in de Eurozone (-4%) (2011). De staatsschuld van de VS bedraagt in totaal 14500 miljard Euro, in totaal 109% van het BNP, dat van de Eurozone 85% van BNP (2010). De Eurozone staat er als geheel dus beter voor als het om staatschuld gaat.

Volgens onderzoek van UBS zijn de kosten voor een sterk land dat de Eurozone verlaat alleen al in het eerste jaar 20 tot 25% van het BNP, voor een zwak euroland kan dat oplopen tot 50% van het BNP.

Kredietbeoordelaars die de stabiliteit van de financiële markten in gevaar dreigen te brengen moet aan banden worden gelegd. Eurocommissaris Barnier heeft afgelopen week voorstellen gepresenteerd die het mogelijk maken de kredietbeoordelaars strenger aan te pakken. Het Europees Parlement zal in de komende weken verder werken aan deze voorstellen.

Een kredietbeoordelaar schat aan de hand van berekeningen en verschillende scenario's in hoe groot de kans is dat een land, bank of bedrijf failliet gaat en zijn schulden niet meer terug kan betalen. Zo krijgt de Nederlandse overheidsschuld het hoogste rapportcijfer (AAA), terwijl het oordeel over Griekse staatschuld zeer laag is (CCC).

Sinds de financiële en economische crisis in 2008 is er veel kritiek op de invloed van kredietbeoordelaars op de stabiliteit van de financiële markten. Met de voorstellen van Barnier moet de balans tussen een objectieve rating en de stabiliteit op de financiële markten weer terugkeren. Vorige week nog ontstond er veel onrust na een verkeerde afwaardering van Frankrijk. Eerder in 2008 gaven kredietbeoordelaars een verkeerde inschatting als het ging om risico's op bijvoorbeeld rommelhypotheken in de Verenigde Staten. Nu lopen ze soms te hard van stapel als het gaat om het afwaarderen van Europese staatsobligaties.

Op dit moment maken drie grote Amerikaanse kredietbeoordelaars de dienst uit in Europa. De voorstellen van Barnier moeten zorgen voor meer competitie in de markt van kredietratings. Meer competitie is nodig om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de ratings te vergroten. Tegelijkertijd moeten we de afhankelijkheid van ratings die nog in veel wetgeving verankerd zit verkleinen. Financiële instellingen zoals banken en pensioenfondsen moeten niet blind varen op ratings, maar ook hun gezond verstand gebruiken.

Het idee van Eurocommissaris Barnier om de kredietbeoordelaars tijdelijk te verbieden een rating af te geven over landen die financiële noodhulp krijgen heeft het uiteindelijke voorstel niet gehaald. Het tijdelijk opschorten van ratings is dan wel een nucleaire optie, maar het geeft een duidelijk signaal af dat kredietbeoordelaars zich meer rekenschap moeten geven van hun verantwoordelijkheid.

Vandaag werd er in het Europees Parlement gestemd over nieuwe wetgeving voor het spoorvervoer. Deze wetgeving moet ervoor zorgen dat de markt van het spoorvervoer open wordt om goederenvervoer op het spoor in alle Europese landen een betere kans te geven. Het is noodzakelijk om goederenvervoer over het spoor als alternatief voor het wegvervoer verder te ontwikkelen. In heel Europa komen er nu sterke onafhankelijke toezichthouders die in de gaten moeten houden dat spoorvervoerders een eerlijke kans krijgen. In Nederland hebben we al zo´n toezichthouder, maar dat is lang nog niet overal in Europa. Naast nationale toezichthouders zal er ook een Europese toezichthouder of instantie bevoegdheden krijgen om de samenwerking tussen de verschillende nationale toezichthouders te coördineren.

Verder vrijgeven van het spoorvervoer mag niet betekenen dat de noodzakelijke samenwerking tussen onze infrastructuurbeheerder Prorail en spoorwegmaatschappij NS in gevaar zou komen. Vooral met bladeren op de rails, sneeuw en andere weersproblemen is het juist belangrijk dat deze twee met elkaar intensief samenwerken. Hier mag Europese regelgeving geen stokje voor steken. Mijn voorstel om samenwerking te bevorderen is aangenomen door het EP.

In deze stemming hebben we ook gevraagd of de Europese Commissie uiterlijk volgend jaar met een plan kan komen voor verdere liberalisering van de infrastructuurbeheerder en spoorwegmaatschappij. Tot op heden beschermen veel landen de eigen nationale spoorwegmaatschappijen. Door nieuwe wetgeving kan de markt verder (ook voor buitenlandse vervoerders) geopend worden. In Nederland kennen wij deze ontwikkeling al. Zo is ProRail, onze nationale infrastructuurbeheerder al in 2002 losgekoppeld van de goederenvervoerders. Betere mogelijkheden voor bijvoorbeeld goederenvervoer en regionaal vervoer op spoor was het gevolg.

Het Europees Parlement heeft deze week ingestemd met een Europees verbod op riskante en ongedekte handel in de zogenaamde Credit Default Swaps. Deze ingewikkelde financiële producten kunnen een zeer schadelijk en versterkend effect hebben als het vertrouwen op de financiële markt omlaag schiet. Ook geeft het beleggers mogelijkheden om te gokken op een failissement van bijvoorbeeld Griekenland, zonder dat ze daar zelf risico op lopen. Met de aangenomen voorstellen behoort dit tot het verleden.

Credit Default Swaps staan in een kwaad daglicht sinds de Griekse schuldencrisis. Een Credit Default Swap verzekert een belegger ervan dat hij zijn geld terugkrijgt als een land of bedrijf niet meer aan zijn verplichting kan voldoen. Beleggers werden er van beschuldigd met behulp van Credit Default Swaps te speculeren tegen Griekse staatsobligaties, zonder dat ze die obligaties zelf werkelijk bezaten (oftewel 'ongedekt' handelen). Aan deze praktijk komt nu een einde.

Naast het verbod komt ook het speculeren op een koersdaling van aandelen en staatsobligaties onder streng toezicht te staan. Dat is dringend nodig omdat de Europese schuldencrisis pijnlijk laat zien hoe groot de invloed van de financiële markten is op de stabiliteit van onze euro. Ook wordt het steeds meer duidelijk hoe nauw onze financiële markten in Europa met elkaar verbonden zijn. Een lappendeken van nationale regelgeving heeft niet gewerkt. Juist om die reden is een Europese aanpak voor ingewikkelde financiële producten hard nodig. De Europese toezichthouder op de financiële markten (ESMA) krijgt daarom meer informatie over hoe de handelsstromen lopen en kan direct ingrijpen wanneer het mis dreigt te gaan.

De nieuwe regels voor shortselling zijn het resultaat van maandenlange onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de lidstaten. Landen als Nederland hadden terechte bezwaren bij het verbod omdat zij bang zijn dat de uitgifte van hun staatsobligaties duurder wordt. Dit bezwaar is gelukkig ondervangen. Nationale toezichthouders kunnen om een tijdelijke uitzondering vragen als ze aan kunnen tonen dat de kosten daadwerkelijk stijgen. De voorstellen zijn wat dat betreft gebalanceerd. Ik ben wel kritisch op het feit dat lidstaten geen toestemming hoeven te vragen aan de Europese toezichthouder voor deze uitzondering, maar dit nog steeds op eigen houtje kunnen doen.

Het akkoord van de Euro-Top van 26 oktober is goed nieuws voor Nederland. Er is belangrijke voortgang geboekt voor een onafhankelijke begrotingscommissaris met scherpe tanden. Eurocommissaris Rehn wordt de nieuwe supercommissaris. Een gemeenschappelijke munt kan niet overleven zonder een gemeenschappelijk begrotings- en economisch beleid. De besluiten moeten onmiddellijk worden omgezet in daden. Lidstaten moeten hun huishoudboekjes op orde brengen en economieën hervormen, banken moeten veiliger worden door meer geld aan te trekken en de sturende rol van de Europese Commissie moet worden versterkt. Alleen dan trekken we Europa uit deze crisis.

Bij de invoering van de euro is nagelaten om duidelijke en bindende afspraken te maken over het economisch bestuur van Europa. De schuldencrisis die nu door Europa raast heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat dit niet werkt. Een aantal landen heeft begrotingsdiscipline en concurrentiepositie verwaarloosd en kon daarmee wegkomen. Gebleken is dat dit grote gevaren oplevert voor henzelf maar ook voor de eurozone als geheel.

Mensen ook in Nederland ervaren veel zorg en onzekerheid over de toekomst. De crisis lijkt zich te verdiepen en de economische vooruitzichten verslechteren. Onze banen, pensioenen en belangrijke zekerheden staan op het spel. Tegelijkertijd scoort Europa economisch gezien op veel terreinen stukken beter dan bijvoorbeeld de VS. We moeten daarom meer zelfvertrouwen uitstralen dat we gezamenlijk en daadkrachtig onze problemen kunnen oplossen.

We hebben een solide Europees economisch bestuur nodig met de Europese Commissie als onafhankelijke autoriteit. Dat biedt waarborgen dat - ook als het regeringsleiders niet bevalt - lidstaten gehouden kunnen worden aan strenge begrotingsdiscipline en gezond economisch beleid. In september heeft het Europees Parlement een sleutelrol vervult om dit in wetgeving (het 6pack) vast te leggen, ondanks dat Sarkozy en Merkel zich daar lang tegen hebben verzet. Maar ondanks deze doorbraak zijn we in het afgelopen jaar teveel blijven steken in politiek geharrewar en halve oplossingen om de acute crisis onder controle te krijgen. Het vertrouwen in een geloofwaardig antwoord ligt onder vuur.


De Eurolanden hebben tijdens de Europese top van 26 oktober concrete besluiten genomen om de acute crisis te bezweren:
- Er komt een veel groter noodfonds, gekoppeld aan strenge voorwaarden voor lidsten en banken die daar gebruik van moeten maken;
- banken moeten zorgen dat ze meer geld in kas hebben, waardoor de stabiliteit van de bankensector versterkt wordt
- Er komt een duurzamer en daadkrachtiger aanpak van de Griekse schuldencrisi;
- Ook regereringsleiders van andere Eurolanden hebben zich concreet vastgelegd oo een bezuinigings- en hervormingsprogramma

De nu gepresenteerde oplossingen mogen geen speelbal worden van de lidstaten. Cruciaal is dat eurolanden als Italië en Spanje daadwerkelijk gedwongen kunnen worden hun begroting aan te passen en economische hervormingen door te voeren. Daarom moeten we aansluitend op het 6pack voor versterking van economische bestuur en begrotingsdiscipline voor de hele Europese Unie, alle ruimte die het Lissabon Verdrag biedt om verder te gaan voor de Eurozone benutten. Om dat te bereiken moet een onafhankelijke Eurocommissaris verdergaande bevoegdheden krijgen om in te grijpen in begrotingen van lidstaten en economische hervormingen op te leggen. Het Europees Parlement zal zich net als bij het '6-pack' opstellen als bondgenoot van landen als Nederland inzetten voor ambitieuze wetgeving.

Lees hieronder mijn uitgebreide briefing over de aanpak van de Euro-crisis